سيسيل جان ادموندز / بارون دوبد / ولادمير مينورسكى ( مترجم : اسكندر بهاروند و ليلى بختيارى )
28
دو سفرنامه درباره لرستان ( ورساله لرستان ولرها " مينورسكى " ) ( فارسى )
بود . علاوه بر اين ، تعداد چهار بيت شعر از بختيارى بوسيله لايارد و در حدود سى واژه بوسيله هوتوم شيندلر . Houtum Schindier بر اين تعداد اضافه گشت . قبلا عقيده بر اين بود كه گويش لرى با گويش كردى بستگى نزديك دارد . اما مطالبى كه ژوكوفسكى Zukowski بين سالهاى 1883 - 1886 ميلادى جمعآورى كرده بود پس از مرگ وى ( متوفى 1918 ) بچاپ رسيد . ا . مان O . Mann به بررسى اين مطالب پرداخت و توانست به ثبوت برساند كه در واقع گويش لرى و كردى دو گويش جداگانه مىباشند . اين دانشمند نشان داده است كه گرچه قبايل كرد زبان در لرستان بسر مىبرند با اين حال گويش لرى كه بوسيله لرها صحبت مىشود بدون شك جزء گروه گويشهاى جنوب غرب ايران ( نظير گويش مردم فارس ) بوده و جدا از گويشهاى شمال غربى ( گويش كردى و گويشهاى مركزى ) مىباشد . گويشهاى لرى به دو دسته تقسيم مىشوند . گروه اول شامل گويشهاى لر بزرگ يعنى ممسنى ، كهكيلويهاى و بختيارى است و گروه دوم شامل گويشهاى لر كوچك است . گروه اول از نظر مقايسه با زبان فارسى شامل تعدادى تركيبات ويژه مىباشد . از نظر آواشناسى ام Am در آخر كلمه تبديل به ام Om يا Um مى - شود ، مانند مىكنيم كه مىشود ميكنوم و يا آدم كه مىشود آدم . از ديگر ويژگىها اينست كه صداى واو ( و ) تبديل به يا « ى » مىشود مانند پول كه مىشود پيل . گاهى دال ( د ) كه در وسط كلمه واقع شده تبديل به ( اد ) مىشود مانند مىدهم كه مىشود ادهم . تركيب دو صداى خ - ت قلب به ( د ) مىشود مانند دختر كه مىشود ددر . همچنين تركيب دو صداى ف - ت نيز تبديل به ت مىشود مانند رفت كه مىشود رهت ( رت ) . صداى خ در اول كلمه قلب به ح مىشود ( خانه - حانه ) . يكى ديگر از ويژگيهاى زبان لرى بختيارى اينستكه صداى ميم ( م ) قلب به واو ( و ) مىشود چنان كه جامه مى - شود جووه . گاهى شين ( ش ) تبديل به سين ( س ) مىشود مانند ايشان كه مىشود ايسان . فوقالعاده جالب است كه مدتها پيش ، حمد الله مستوفى ( تاريخ گزيده ( ص 537 - 538 ) متوجه بعضى از اين ويژگيهاى